Twój styl reakcji na konflikt

by - 9/18/2014



To w jaki sposób reagujemy na konflikt wpływa na jakość naszych relacji z innymi ludźmi, rodziną, partnerami życiowymi, podwładnymi, przełożonymi czy przyjaciółmi.  




Niektóre osoby za wszelką cenę starają się uniknąć konfliktu, nawet kosztem swoich własnych potrzeb. Są też takie, które konflikt rozumieją jako okazję do zmierzenia się z kimś. Dla nich konflikt jest rywalizacją, w której zawsze pojawia się rola przegranego i zwycięzcy. Większość strategii radzenia sobie z konfliktem może być skutecznych, pod warunkiem jednak, że będą one dopasowane do sytuacji.  

Proponuję Wam najpierw zacząć analizy własnego preferowanego stylu reakcji na spory. Sprawdźcie, jakie zachowania i podejście są dla Was najbardziej naturalne i na co w związku z tym warto zwrócić uwagę przy okazji kolejnej spornej sytuacji.



Ustosunkuj się do treści każdego z poniższych twierdzeń, wybierając zawsze jedną z czterech możliwych kategorii odpowiedzi.  Po kolei czytaj każde stwierdzenie i w odpowiedniej rubryce zaznaczaj krzyżykiem wybieraną przez siebie odpowiedź (zdecydowanie się nie zgadzam, raczej się nie zgadzam, raczej się zgadzam, zdecydowanie się zgadzam). Nie ma tu odpowiedzi lepszych czy gorszych. Ważne jest, by były one prawdziwe, zwłaszcza, gdy chcesz poznać własne preferencje radzenia sobie z konfliktami interpersonalnymi.

TWIERDZENIA
Zdecydowanie się nie zgadzam
Raczej się nie zgadzam
Raczej się zgadzam
Zdecydowanie się zgadzam

1
2
3
4
1 Nie tylko w wojnie i w miłości wszystkie chwyty są dozwolone – przy rozwiązywaniu konfliktu też.




2 Konflikt to zło, należy go unikać jak ognia.




3 Zwaśnione strony nigdy nie dojdą do satysfakcjonującego rozwiązania – zawsze coś zyskają, ale coś równie cennego stracą.




4 Mądrzejszy zawsze ustępuje, nawet gdy racje są po jego stronie.




5 Konflikt to doskonała okazja do poznania siebie i zwaśnionej strony.




6 Również w konflikcie czyjaś wygrana to jednoczesna przegrana kogoś innego.




7 Najlepiej unikać otwartej dyskusji o konflikcie, chyba że chce się doprowadzić do niekontrolowanej eskalacji.




8 Optymalne rozwiązanie konfliktu to częściowe zaspokojenie roszczeń obu skłóconych stron.




9 Nieporozumienia najlepiej rozstrzygnąć bagatelizując ich znaczenie.




10 Rozwiązując konflikt należy  proponować rozwiązania uwzględniające zarówno interesy własne, jak i partnera.




11 Żywione wobec strony zaufanie to błąd, którego konsekwencje będą odczuwane.




12 Lepiej odczekać, czas rozwiąże i zdezaktualizuje kwestie dziś sporne.




13 Aby osiągnąć porozumienie, należy zawsze zadowolić się połowiczną realizacją własnych oczekiwań.




14 Warto zrezygnować ze znacznej części własnych roszczeń, gdy są one już zaspokojone w minimalnej chociażby części.




15 W sytuacji wysunięcia przez stronę sporu wysoce atrakcyjnych propozycji nie mają większego znaczenia przygotowane wcześniej własne rozwiązania.




16 Nawet z pozoru atrakcyjne propozycje wysuwane przez partnera zawierają jakiś podstęp.




17 Aby uniknąć zbędnych zadrażnień, warto zrezygnować z dobitnego zaprezentowania własnych potrzeb i oczekiwań.




18 Potencjalne porozumienie nie będzie nigdy tak atrakcyjne, jak tego by się oczekiwało.




19 Przyjmując rozwiązanie atrakcyjne jedynie dla partnera, otwiera się perspektywa dalszej, na pewno bardziej owocnej współpracy.




20 Żeby osiągnąć porozumienie, należy wykorzystywać oferty i pomysły strony sporu.




21 Walcząc o korzystne rozwiązanie konfliktu nie można mieć zbyt wielu moralnych oporów – racja jest zawsze po stronie silniejszego.




22 Otwarte rozwijanie spornych kwestii to prowokowanie nieszczęścia – kreowanie kolejnego „polskiego piekiełka”.




23 Nie ma sensu poszukiwanie porozumień idealnych – konflikt zawsze jest tylko doraźnie rozwiązany.




24 Lepiej upraszczać konflikt, nawet rezygnując z dochodzenia do swoich racji – zgoda między stronami jest najważniejsza.




25 Nie ma rozwiązania konfliktu bez rzetelnego i uczciwego wyjaśnienia kluczowych kwestii spornych – nawet najtrudniejsza prawda może zbliżać ludzi.




26 W sporze nie ma partnera o dobrej woli i uczciwych zamiarach, jest co najwyżej wyraźnie słabszy.




27 Działania prewencyjne to optymalne podejście do tematu „konflikty”.




28 Rozwiązaniem konfliktu jest zazwyczaj podział sporny dóbr po 50%




29 Konflikt to starcie dwóch ego izmów, z których jeden dla dobra sprawy, musi okazać się mniejszy.




30 Zrozumienie potrzeb partnera, możliwość ich godzenia z własnymi oczekiwaniami – dobra wola stron – to podstawa obustronnie korzystnego rozwiązania konfliktu.





Żeby poznać indywidualne preferencje związane z reagowaniem na konflikt, należy udzielone odpowiedzi przekodować. W tym celu trzeba wypełnić poniższe tabele wyników. Dotyczą one kolejnych strategii radzenia sobie ze sporami, z których każda była opisywana sześcioma twierdzeniami testowymi. Możliwe kategorie odpowiedzi były punktowane następująco:

„zdecydowanie się nie zgadzam” – 1 punkt
„raczej się nie zgadzam” – 2 punkty
„ raczej się zgadzam” – 3 punkty
„zdecydowanie się zgadzam” – 4 punkty

STRATEGIA RYWALIZACJI

NUMERY TWIERDZEŃ

1
6
11
16
21
26
Liczba uzyskanych punktów







STRATEGIA UNIKANIA

NUMERY TWIERDZEŃ

2
7
12
17
22
27
Liczba uzyskanych punktów








STRATEGIA KOMPROMISU

NUMERY TWIERDZEŃ

3
8
13
18
23
28
Liczba uzyskanych punktów








STRATEGIA ŁAGODZENIA

NUMERY TWIERDZEŃ

4
9
14
19
24
29
Liczba uzyskanych punktów







STARTEGIA KOOPERACJI

NUMERY TWIERDZEŃ

5
10
15
20
25
30
Liczba uzyskanych punktów







Kolejnym krokiem jest zestawienie uzyskanych wyników, co pozwoli zdiagnozować strukturę indywidualnych preferencji radzenia sobie z konfliktami. W tym celu należy wypełnić już tabelę. W rubryce tabeli nazwanej „Uporządkowanie rangowe” trzeba ustalić kolejność preferowanych strategii rozwiązywania konfliktów. Kierujemy się liczbą punktów przypisanych do każdej strategii. I tak, strategii o największej liczbie uzyskanych punktów przypisujemy cyfrę 1, co oznacza, iż jest ona najbardziej preferowanym podejściem do konfliktu. Strategie uzupełniające preferowane podejście zostaną oznaczone cyframi 2 i 3. Cyfrą 5 oznaczona zostanie  najmniej preferowana  - wręcz odrzucana – strategia, czyli ta, przy której widnieje najmniejsza suma uzyskanych punktów. Cyfra 4 oznacza strategię w ostateczności tolerowaną, raczej niechętnie podejmowaną.

Rodzaj strategii radzenia sobie ze sporami
Suma uzyskanych punktów
Uporządkowanie rangowe
Rywalizacja


Unikanie


Kompromis


Łagodzenie


Kooperacja



UNIKANIE
Unikanie to styl charakterystyczny dla ludzi, dla których samo napięcie emocjonalne i frustracja spowodowana konfliktem są na tyle silne, że wolą wycofać się z konfliktu niż w sposób konstruktywny rozwiązać go. Takie podejście jest spowodowane prawdopodobnie tym, że w przeszłości jakieś konflikty na tyle mocno zraniły daną osobę, że pamięć tego bólu powoduje reakcję wycofania się. Takie podejście może być również przekonaniem, że konflikt sam w sobie jest złem, że jest zbędny i poniżający. Ludzie w różny sposób unikają konfliktu. Poprzez fizyczne wycofanie się z miejsca, gdzie odbywa się konflikt, lub poprzez tradycyjnych metod radzenia sobie z sytuacją konfliktową, takich jak odwlekanie, pokojowe współistnienie, ignorowanie i pomijanie milczeniem. Oczywiście unikanie może być także sensownym stylem reagowania, kiedy przedmiot konfliktu jest czymś nieistotnym bądź mało wartym, kiedy są małe szanse na rozwiązanie konfliktu, kiedy trzeba zyskać na czasie.

ŁAGODZENIE
Łagodzenie polega najogólniej rzecz ujmując na postępowaniu zgodnym z interesem strony przeciwnej. Postępują tak przede wszystkim osoby, które nastawione są na utrzymanie dobrych stosunków z innymi. Podobnie jak ludzie stosujący strategię unikania, osoby łagodzące spory są przekonane, że konflikt jest czymś złym. Ponadto mogą również upatrywać przyczyny większości konfliktów w postawach egoistycznych. Ludzie tacy często zajmują się działaniami charytatywnymi, są uznawani za hojnych i miłych. Łagodzenie jest całkiem niezłym stylem reagowania w sytuacji, kiedy doszliśmy do wniosku, że jesteśmy w błędzie, i kiedy powinniśmy skorygować nasze stanowisko wobec strony przeciwnej. Postępowanie zgodne z tym stylem będzie odebrane wówczas jako rozsądne lub jako oznaka dobrej woli. Takie postępowanie jest również jedną z najlepszych możliwości w sytuacji, kiedy stronie przeciwnej bardzo zależy na przedmiocie konfliktu, my natomiast nie przywiązujemy do niego większej wagi. Jest ono również dobre i uzasadnione racjonalnie wówczas, gdy partner ma nad nami zdecydowaną przewagę, a my potencjalne zyski i korzystniejsze porozumienia lokujemy w dalszej perspektywie czasowej.

KONKURENCJA
Konkurencja to sposób patrzenia na konflikt jako na grę do wygrania. Wygrana oznacza sukces i dobry wynik, przegrana natomiast porażkę, słabość i utratę prestiżu. Człowiek reagujący zgodnie z tym stylem będzie oczekiwał zwycięzcy i pokonanego jako następstwa konfliktu, przy czym, co jest dość oczywiste, skłonny jest raczej siebie widzieć w roli zwycięzcy. Żeby osiągnąć ten cel, używa wielu środków, nie zawsze uczciwych. Wielu ludzi reaguje na konflikt w ten sposób, bo jest to pewien środek samooceny. Takie reagowanie z pozycji siły ma także swoje zalety, szczególnie w sytuacjach, które szeroko analizowaliśmy w rozdziale pierwszym, a które można nazwać sytuacjami krytycznymi, kiedy nie ma czasu na długie dyskusje.


KOMPROMIS
Kompromis jest stylem opartym na przekonaniu, że ludzie nie mogą zawsze robić wszystkiego tak, jak by chcieli, ale że czasami muszą znaleźć wspólną płaszczyznę porozumienia, na której mogliby koegzystować. Wszyscy, którzy reagują w sposób kompromisowy w sytuacjach konfliktowych, szukają wykonalnych rozwiązań i są przekonani, że ludzie powinni chętniej rezygnować z pewnych swoich celów i wykazywać więcej zrozumienia dla interesów innych ludzi. Zgodnie z tym sposobem patrzenia każda ze stron może coś zdobyć w wyniku konfliktu, ale też każda może coś stracić. Jest to jeden z najbardziej pospolitych sposobów reagowania w sytuacji konfliktowej. Jest szczególnie użyteczny, kiedy obie strony mają równą siłę i szczególnie wygórowane żądania. Kompromis jest również pożyteczny w sytuacjach, gdzie brakuje czasu. Tymczasowy kompromis pozwala zażegnać konflikt i znaleźć w tym czasie rozwiązanie oparte o kompleksową analizę problemu.

KOOPERACJA
Kooperacja wiąże się zawsze z wolą zaakceptowania celów drugiej strony konfliktu bez rezygnacji z własnych. Taki styl reagowania wynika z założenia, że zawsze można znaleźć rozwiązanie, które usatysfakcjonuje obie strony konfliktu. Nawet jeśli rozwiązanie satysfakcjonujące obie strony nie jest możliwe, kooperatorzy będą uważali, że warto takie znaleźć. Jest to jeden z bardziej efektywnych stylów reagowania na konflikt. Szczególnie użyteczny w sytuacjach, kiedy obie strony mają odmienne cele, powoduje, że łatwo odkryć rzeczywistą potrzebę sporu, a jest nią najczęściej błędna komunikacja lub jej brak. Również w sytuacji, kiedy strony zgadzają się co do celu, natomiast różnią się w poglądach na środki, przynosi efektywne rozwiązanie. Ludzie, którzy rozwiązują w tym stylu swoje spory, z reguły umacniają swoje związki i są w stanie realizować swoje cele oraz uzyskiwać wysokie wyniki własnego działania.

Źródło: Psychologia Konfliktów, Biblioteka Moderatora, S. Chełpa, T. Witkowski

Obraz: Konflikt

You May Also Like

0 komentarze

Popularne posty